KUALA LUMPUR, 6 Febuari 2026 (The Capital Post) — Tuberkulosis (TB) disebabkan oleh bakteria Mycobacterium tuberculosis dan paling kerap menjejaskan paru-paru. Salah satu gejala utama yang tidak boleh diabaikan ialah batuk berpanjangan melebihi dua minggu. Walaupun ramai mengaitkan TB dengan gejala yang teruk, penyakit ini selalunya bermula secara perlahan.
Gejala lazim termasuk batuk berpanjangan, demam, peluh malam, keletihan, hilang selera makan dan penurunan berat badan tanpa sebab yang jelas. Namun begitu, tidak semua pesakit akan mengalami gejala klasik atau tipikal ini. Ada individu yang hanya mengalami gejala ringan atau berasa sihat secara umum, menyebabkan diagnosis tertangguh jika saringan tidak dilakukan.
Doktor menasihatkan supaya sesiapa yang mengalami batuk lebih daripada dua minggu mendapatkan pemeriksaan perubatan, walaupun tanpa gejala lain. Ujian awal membolehkan rawatan dimulakan dengan segera dan mengurangkan risiko penularan kepada orang lain.
Yang lebih penting, individu yang mempunyai faktor risiko tinggi untuk TB mungkin tidak menunjukkan sebarang gejala langsung. Ini termasuk pesakit yang menghidap penyakit kronik seperti diabetes, individu dengan sistem imun yang lemah, perokok, kontak rapat kepada pesakit TB serta mereka yang tinggal atau bekerja di kawasan sesak atau kurang pengudaraan.
Bagi kumpulan ini, saringan TB perlu dipertimbangkan walaupun tanpa gejala. Pengesanan awal melalui pemeriksaan sinar-X dada dan ujian makmal membantu mengenal pasti TB sebelum berlakunya komplikasi serta melindungi individu dan komuniti.
TB merebak melalui udara apabila seseorang yang menghidap TB paru-paru aktif batuk, bercakap atau bersin, lalu melepaskan bakteria ke persekitaran. Penularan biasanya memerlukan pendedahan rapat dalam tempoh yang lama, terutamanya di ruang tertutup atau kurang pengudaraan.
Orang ramai perlu diyakinkan bahawa TB tidak merebak melalui sentuhan harian biasa seperti berjabat tangan, berkongsi makanan atau peralatan, ataupun menyentuh permukaan. Hubungan singkat tidak membawa risiko yang tinggi.
Pencegahan TB bergantung kepada langkah-langkah yang mudah tetapi berkesan. Ini termasuk mendapatkan pemeriksaan perubatan awal bagi batuk berpanjangan, mematuhi rawatan yang ditetapkan sepenuhnya dan mengamalkan etika pernafasan yang baik.
Program imunisasi kebangsaan Malaysia merangkumi vaksin BCG yang membantu melindungi bayi dan kanak-kanak daripada bentuk TB yang teruk. Bagi orang dewasa, menjaga kesihatan secara menyeluruh, mengelakkan merokok dan mendapatkan nasihat perubatan tepat pada masanya memainkan peranan penting dalam pencegahan.
Pesakit yang didiagnosis dengan TB akan diberikan rawatan dan pemantauan berstruktur bagi memastikan penyembuhan sepenuhnya serta mencegah TB rintang ubat.
Menurut Dr. Nurashikin Mohammed, Pakar Perunding Perubatan Respiratori dan Perubatan Dalaman di Ampang Puteri Specialist Hospital, TB perlu ditangani dengan pengetahuan dan kesedaran, bukan ketakutan.
“Tuberkulosis ialah penyakit yang kita tahu cara untuk mengesan dan merawatnya dengan berkesan,” katanya. “Apa yang penting ialah mengenali bila perlu mendapatkan pemeriksaan. Batuk lebih daripada dua minggu perlu diperiksa, dan individu berisiko tinggi digalakkan menjalani saringan walaupun berasa sihat.”
Beliau menambah bahawa diagnosis awal bukan sahaja memberi manfaat kepada pesakit, malah melindungi keluarga dan masyarakat sekeliling.
Pihak kesihatan menggalakkan rakyat Malaysia untuk terus peka terhadap gejala yang berpanjangan dan menyokong inisiatif kesihatan awam. Kesedaran TB adalah mengenai tindakan awal, penjagaan bertanggungjawab dan ketenangan, bukan kebimbangan melampau.
Dengan kerjasama berterusan antara orang ramai dan sistem kesihatan, TB boleh dikawal dengan berkesan dan kesannya dapat dikurangkan di seluruh negara.
Ditulis oleh Dr. Nurashikin Bin Mohammed, Pakar Perunding Perubatan Dalaman dan Perubatan Respiratori di Ampang Puteri Specialist Hospital.
— The Capital Post
-Advertisement-